Stres – Koktajl hormonów krążący we krwi 

Stres – Koktajl hormonów krążący we krwi 

Co dzieje się w naszym ciele gdy doświadczamy stresu? Dlaczego nasze ciało reaguje w określony sposób? 

Mózg reagując na stresor zaczyna wydawać rozkazy poszczególnym podwładnym. Dzieje się to za pośrednictwem nerwów wychodzących z mózgu i biegnących wzdłuż kręgosłupa do różnych partii naszego ciała. 

STRESOR  CZĘŚĆ WSPÓŁCZULNA AUN ADRENALINA / NORADRENALINA

W reakcji na stresor pracować zaczyna część współczulna autonomicznego układu nerwowego, mobilizując ciało w ramach tzw. reakcji walki lub ucieczki, co prowadzi do wydzielenia noradrenaliny i adrenaliny. Wydzielone hormony powodują wzrost ciśnienia krwi, uwalnianie nagromadzonej energii czy szybszy przepływ krwi do serca i mięśni szkieletowych – wszystko po to, by móc szybko zareagować na zagrożenie.

W ramach AUN działają dwie części przeciwstawne: część przywspółczulna (parasympatyczna) – przywraca organizm do stanu równowagi po stresie oraz część współczulna (sympatyczna) – reagująca w trakcie sytuacji stresującej. Części te działają naprzemiennie np. jedna rozszerza źrenice, druga zwęża, jedna hamuje wydzielanie śliny, inna pobudza. 

STRESOR  PODWZGÓRZE (CRH) PRZYSADKA (ACTH)  NADNERCZA (GLIKOKORTYKOIDY NP. KORTYZOL)

Podwzgórze w odpowiedzi na nieprzyjemne doświadczenie wydziela liczne hormony uwalniające np. CRH – hormon uwalniający kortykotropinę. W ciągu kilkunastu sekund CRH stymuluje przysadkę i ona wydziela się ACTH (kortykotropina). Hormon dociera przez krwiobieg do nadnerczy i pobudza je do wydzielenia glikokortykoidów. Adrenalina działa kilka sekund, a glikokortykoidy wydłużają to działanie nawet do kilku godzin. 

Dodatkowo w chwili stresu trzustka jest stymulowana do wydzielania glukagonu. Glikokortykoidy, glukagon i współczulny układ nerwowy podnoszą stężenie glukozy we krwi. Przysadka wydziela prolaktynę by hamować procesy związane z reprodukcją. Mózg i przysadka wydzielają endorfiny i enkefaliny, które umożliwiają tłumienie bólu. Dodatkowo przez przysadkę wydzielona została wazopresyna w ramach sercowo-naczyniowej odpowiedzi na stres. 

Z kolei produkcja części hormonów zostaje wyhamowana np. estrogenu, progesteronu, testosteronu, hormonu wzrostu czy insuliny 

Nadmiar glikokortykoidów doświadczany przez dłuższy czas może prowadzić do wielu nieprzyjemnych skutków. Podnoszą one poziom glukozy we krwi, wstrzymują syntezę białek, a nasilają ich rozkład, co może wpłynąć na osłabienie siły mięśniowej. Wpływają na przemieszczanie tkanki tłuszczowej prowadząc do objawów zespołu Cushinga. Dodatkowo zmniejszają wchłanianie wapnia z jelit i nasilają jego wydzielanie z moczem, co może wpłynąć na zaburzenia w postaci osteoporozy. Mogą również zatrzymywać sód w organizmie, a tym samym powodować obrzęki. Utrzymujący się dłuższy czas podwyższony poziom hormonów stresu prowadzi w efekcie do wielu chorób przewlekłych np. układu krążenia czy układu pokarmowego. 

W redukcji poziomu odczuwanego stresu mogą pomóc ćwiczenia TRE®  Tension & Trauma Releasing Exercises  (Ćwiczenia uwalniające napięcia, stres, emocje i traumę), których można nauczyć się na warsztatach wprowadzających do metody, które nasza Pracownia organizuje w Poznaniu w każdym miesiącu.

Krzysztof Wadelski

Krzysztof Wadelski

<
Przejdź do paska narzędzi